Tijdelijk water, grond in bewerking en obstakels

Vrij spel bij omstandigheden die er niet bij horen

Regel 16 behandelt de abnormale baanomstandigheden, met inbegrip van vaste obstakels, situaties met gevaarlijke dieren en de ingebedde bal. De gedachte erachter staat in de Regel zelf: deze omstandigheden horen niet bij de uitdaging van de baan. Daarom is ontwijken zonder straf meestal toegestaan, behalve in een hindernis. Vroeger werd dit soort situaties vaak met allerlei oude namen aangeduid, en op veel banen hoor je die nog steeds. De huidige Regels spreken gewoon van abnormale baanomstandigheden, waarbij iedere belemmering wel zijn eigen definitie heeft.

Eén ding staat vast: deze Regel gaat niet over losse obstakels. Daarvoor geldt een eigen ontwijkprocedure zonder straf volgens Regel 15.2a. Ook buiten-de-baanmarkeringen en integrale delen van de baan vallen erbuiten: ontwijken zonder straf is daar niet toegestaan.

Wanneer mag je ontwijken?

Er zijn drie situaties waarin ontwijken zonder straf is toegestaan. Ten eerste wanneer je bal de abnormale baanomstandigheid raakt of erin of erop ligt. Ten tweede wanneer de omstandigheid fysiek de ruimte belemmert voor je voorgenomen stand of swing. Ten derde, alleen wanneer je bal op de green ligt, wanneer een abnormale baanomstandigheid op of naast de green je speellijn belemmert.

Er zijn ook twee gevallen waarin je pech hebt. Ontwijken is niet toegestaan wanneer het spelen van de bal zoals hij ligt duidelijk onredelijk is vanwege een situatie die je niet zonder straf mag ontwijken, bijvoorbeeld wanneer je geen slag kunt doen door de ligging van de bal in een struik. En ook niet wanneer de belemmering alleen bestaat doordat jij zelf een club, stand, swing of speelrichting kiest die onder de gegeven omstandigheden duidelijk onredelijk is. Je kunt dus niet bewust achter een paal gaan staan en dan ontwijken eisen.

Het dichtstbijzijnde punt zonder enige belemmering

De kern van de procedure is het vaststellen van het dichtstbijzijnde punt zonder enige belemmering. Dat punt ligt bij een bal die in of op de omstandigheid ligt meestal heel dicht bij de omstandigheid zelf. Ligt de bal eraan en belemmert de omstandigheid alleen je stand of swing, dan komt het punt verder van de omstandigheid te liggen, omdat je die nu eenmaal volledig moet ontwijken. De Regel gaat bij de voorbeelden uit van een rechtshandige speler, maar het beginsel is voor een linkshandige hetzelfde.

Belangrijk is verder dat de abnormale baanomstandigheid zich op de baan bevindt, en niet buiten de baan. En je bal moet ergens op de baan liggen, maar niet in een hindernis. In een hindernis is ontwijken alleen volgens Regel 17 toegestaan. Hoe dat precies werkt, lees je in het overzicht van de hindernis en zijn manieren om te ontwijken.

Droppen in het algemene gebied

Ligt je bal in het algemene gebied, dan werkt de procedure als volgt. Je referentiepunt is het dichtstbijzijnde punt zonder enige belemmering in het algemene gebied. Je dropt een bal in een dropzone van één clublengte, gemeten vanaf dat referentiepunt. De dropzone moet in het algemene gebied zijn, mag niet dichter bij de hole zijn dan het referentiepunt, en de belemmering door de abnormale baanomstandigheid moet volledig worden ontweken. Dat laatste woord volledig verdient nadruk: half ontwijken bestaat niet. De bal moet worden gedropt en tot stilstand komen in de dropzone; wie de bal opneemt om te ontwijken, hoeft de plek niet te markeren en mag ook een andere bal gebruiken dan de oorspronkelijke, volgens Regel 14.3a.

De volledige tekst met alle paragrafen en tekeningen staat bij de R&A zelf: Regel 16 op randa.org.

En in een bunker?

In een bunker wordt het krapper. Het dichtstbijzijnde punt zonder enige belemmering en de dropzone moeten beide in de bunker zijn. Is er geen dichtstbijzijnde punt in de bunker, dan mag je als referentiepunt het punt met de minste belemmering nemen. Wil of kun je daar niet spelen, dan mag je met één strafslag buiten de bunker ontwijken op de lijn recht naar achteren: de plek van je oorspronkelijke bal moet dan op een rechte lijn liggen tussen de hole en de plek waar je dropt.

Die strafdrop heeft eigen regels. De dropzone is één clublengte in elke richting vanaf de plek waar de bal voor het eerst de grond raakte toen hij werd gedropt. De dropzone mag niet dichter bij de hole zijn dan de plek van de oorspronkelijke bal, en mag in elk gebied van de baan zijn behalve in dezelfde bunker. Maar hij moet wel in hetzelfde gebied van de baan zijn als waar de gedropte bal het eerst de grond raakte.

Op de green plaatsen in plaats van droppen

Ligt je bal op de green, dan is er geen sprake van droppen. Je plaatst de bal op het dichtstbijzijnde punt zonder enige belemmering, en dat punt moet op de green of in het algemene gebied zijn. Bestaat zo'n punt niet, dan mag je de belemmering nog steeds ontwijken door de bal te plaatsen op het punt met de minste belemmering, ook weer op de green of in het algemene gebied.

Een bijzonder geval is de bal die in of op een abnormale baanomstandigheid ligt maar niet wordt gevonden. Je mag dan ontwijken alsof de bal op een bekende plek ligt: het punt waar de bal voor het laatst de grens van de omstandigheid heeft gekruist, geldt als de plek van de bal. Zodra je een andere bal in het spel hebt gebracht om de situatie te ontwijken, is de oorspronkelijke bal niet langer de bal in het spel. Ook niet als hij daarna toch wordt gevonden, zolang de zoektijd van drie minuten nog niet voorbij is, volgens Regel 6.3b.

De verboden speelzone dwingt tot ontwijken

Meestal is ontwijken een recht, geen plicht. Bij een verboden speelzone binnen een abnormale baanomstandigheid keert dat om: daar moet je de situatie ontwijken. Ligt de verboden speelzone in het algemene gebied, dan doe je dat zonder straf volgens Regel 16.1b. Ligt ze in een bunker, dan ontwijk je haar met of zonder straf volgens Regel 16.1c. Ligt ze op een green, dan geldt Regel 16.1d. Kortom: de procedure volgt altijd de plek waar je bal ligt, en wie liever helemaal niet ontwijkt, kan ook handelen volgens een van de opties voor een onspeelbare bal volgens Regel 19, die je hier vindt.

De ingebedde bal: wanneer telt hij?

Een ingebedde bal mag je zonder straf ontwijken, maar alleen onder voorwaarden. De bal moet in zijn eigen pitchmark liggen die is ontstaan door je vorige slag, en een deel van de bal moet zich onder het grondoppervlak bevinden. Drie gevallen tellen niet mee: de bal is in de grond geduwd doordat iemand erop is gaan staan, de bal is direct de grond in geslagen zonder eerst in de lucht te zijn geweest, en de bal is gedropt bij het ontwijken van een belemmering volgens een Regel.

Ook de plek bepaalt of de Regels je helpen. Ontwijken volgens deze Regel is niet toegestaan als de bal ergens anders is ingebed dan in het algemene gebied. Is de bal ingebed op de green, dan mag je de plek markeren, de bal opnemen en schoonmaken, de schade door de inslag repareren en de bal terugplaatsen, volgens Regel 13.1c(2). Verder geldt: ingebed in zand in een gedeelte van het algemene gebied waar het gras niet op fairwayhoogte of korter is gemaaid, levert geen recht op ontwijken op. Wat op de baan vaak 'ingedeeld' of 'plug' wordt genoemd, heet in de Regels dus gewoon ingebed. Meer van dat soort oude en nieuwe termen staan in het overzicht van golftermen op rij.

De dropzone in de praktijk

Voor de ingebedde bal in het algemene gebied is het referentiepunt de plek direct achter waar de bal is ingebed. Je dropt binnen één clublengte van dat punt, niet dichter bij de hole, en in het algemene gebied. Meer is het niet: geen marker nodig, geen misverstand mogelijk. Pak bij je volgende ronde een tweede bal uit je tas en controleer vooraf of je drop op kniehoogte en zonder te gooien gebeurt, want alleen dan is de drop geldig volgens Regel 14.3b.